Spacerując ulicami Malagi, Sewilli czy innych miast Andaluzji, trudno nie zauważyć gęsto rosnących drzew pomarańczowych. Ich soczyste owoce wyglądają kusząco, ale próba ich skosztowania może zakończyć się grymasem na twarzy. To bowiem odmiana pomarańczy gorzkiej (Citrus aurantium), która choć piękna, jest niemal niejadalna na surowo. Dlaczego więc te drzewa rosną w tak dużych ilościach w całej południowej Hiszpanii?
Historia i pochodzenie pomarańczy w Andaluzji
Pomarańcze dotarły do Europy dzięki Arabom, którzy sprowadzili je z Azji w okresie średniowiecza. W czasach kalifatu Kordoby (VIII–XV wiek) drzewa pomarańczowe zaczęły zdobić ogrody pałacowe, dziedzińce meczetów i ulice miast Al-Andalus. Ich zadaniem było nie tylko dekorowanie przestrzeni, ale także zapewnianie cienia oraz aromatyzowanie powietrza intensywnym, cytrusowym zapachem.
Współcześnie w samej Sewilli rośnie ponad 40 000 drzew gorzkiej pomarańczy, co czyni ją miastem o największym zagęszczeniu tych drzew w Europie. Malaga, Granada, Kordoba i inne miasta regionu również obfitują w te charakterystyczne rośliny.
Dlaczego sadzi się gorzkie pomarańcze?
Choć mogłoby się wydawać, że słodkie pomarańcze byłyby bardziej praktyczne, odmiana gorzka ma kilka istotnych zalet:
✔ Łatwość w utrzymaniu – drzewa tej odmiany są odporne na warunki miejskie, dobrze znoszą suszę i zanieczyszczenia.
✔ Dekoracyjność – przez cały rok prezentują się atrakcyjnie – zimą obsypane owocami, a wiosną pachnące białymi kwiatami (azahar).
✔ Odporność na szkodniki – gorzkie pomarańcze są mniej podatne na choroby niż odmiany jadalne.
✔ Cień i zapach – liście i kwiaty pomagają w naturalnym chłodzeniu ulic, a zapach kwiatów nadaje miastom wyjątkowy klimat.
Co dzieje się z gorzkimi pomarańczami?
Każdej zimy ulice Malagi i innych miast Andaluzji pokrywają się spadającymi owocami. Miejskie służby regularnie je sprzątają, ale co dzieje się z tymi tysiącami ton owoców?
- Produkcja dżemów i marmolad
Najbardziej znanym produktem z gorzkich pomarańczy jest marmolada pomarańczowa, popularna zwłaszcza w Wielkiej Brytanii. To właśnie z owoców Sewilli produkowana jest klasyczna Seville Orange Marmalade, której smak doceniają smakosze na całym świecie.
- Destylacja i produkcja likierów
Gorzkie pomarańcze wykorzystywane są także do produkcji znanych likierów, takich jak Cointreau, Grand Marnier czy Triple Sec. Ich skórki zawierają olejki eteryczne o intensywnym aromacie.
- Perfumy i kosmetyki
Kwiaty drzewa pomarańczowego (azahar) są cennym surowcem w przemyśle perfumeryjnym. Destyluje się z nich olejek neroli, używany w luksusowych zapachach.
- Zielona energia
W Sewilli eksperymentowano z wykorzystaniem fermentujących owoców do produkcji biogazu. Owoce pomarańczy zawierają dużo cukrów, które można przekształcić w energię elektryczną!
Czy gorzkie pomarańcze można jeść?
Na surowo – absolutnie nie! Ich smak jest bardzo intensywny, kwaśno-gorzki i pozostawia cierpki posmak. Jeśli jednak poddamy je odpowiedniej obróbce, mogą być niezwykle aromatyczne. Można z nich przygotować:
Konfitury i marmolady – ich cierpki smak świetnie komponuje się z cukrem.
Syropy i nalewki – skórka pomarańczy dodaje aromatu wielu alkoholom.
Marynaty do mięs – gorzki sok działa podobnie jak cytryna i doskonale sprawdza się w kuchni śródziemnomorskiej.
Drzewa gorzkiej pomarańczy to jeden z najbardziej charakterystycznych elementów krajobrazu Malagi i całej Andaluzji. Ich owoce, choć niejadalne na surowo, mają szerokie zastosowanie – od marmolady, przez perfumy, aż po zieloną energię. To nie tylko ozdoba miast, ale także cenny składnik lokalnej kultury i gospodarki. Więc następnym razem, gdy zobaczysz te pomarańcze na ulicy, pomyśl o ich długiej i ciekawej historii!
